Traumaverwerking is het proces van het verwerken van een ingrijpende gebeurtenis
Hoe ontstaat een trauma na een traumatische gebeurtenis?
Een trauma begint met een levensbedreigende of schokkende gebeurtenis. Iets dat je hebt meegemaakt of hebt gezien. In eerste instantie probeer je betekenis te geven aan wat er is gebeurd en de bijbehorende gevoelens te verwerken. Het kan gaan om een op zichzelf staande gebeurtenis zoals een auto-ongeluk, overval of verkrachting, maar ook om opeenvolgende ervaringen, zoals seksueel misbruik, fysiek geweld of geestelijke mishandeling. De traumatische gebeurtenis heeft bij jou gevoelens opgeroepen van intense angst, hulpeloosheid of afschuw.
Het kan helpen om je verhaal te vertellen of te delen met iemand die je vertrouwt. Het delen van je ervaringen hoeft niet altijd in detail; soms is het voldoende om te vertellen wat je voelt of denkt.
Als gevolg daarvan kun je klachten ontwikkelen. Soms verdwijnen die vanzelf, maar niet bij iedereen. Nachtmerries en angstige beelden van de schokkende gebeurtenis blijven terugkomen en vervagen niet. Ook kun je te maken krijgen met een vorm van posttraumatische stressstoornis (PTSS). Je kunt dan last hebben van schrik- of vermijdingsreacties, paniekaanvallen, stemmingswisselingen of problemen met concentreren. Lees meer over de symptomen van PTSS en hoe wij je met je klachten kunnen helpen. Praten over je klachten met mensen die je vertrouwt en er open over vertellen helpt enorm bij het verwerkingsproces.
Vormen van trauma
Trauma kent verschillende vormen, afhankelijk van de aard en duur van de traumatische gebeurtenis. Een enkelvoudig trauma ontstaat vaak na een eenmalige, schokkende gebeurtenis, zoals een auto ongeluk, seksueel misbruik of een overval. Zo’n ingrijpende ervaring kan direct leiden tot intense angst, nare herinneringen en een sterke emotionele lading. De herinnering aan deze gebeurtenis blijft vaak levendig en kan onverwacht worden opgeroepen door bepaalde geluiden, geuren of beelden.
Naast EMDR bestaan er ook andere vormen en andere methodes van traumabehandeling, zoals cognitieve gedragstherapie, narratieve exposure therapie en diverse aanvullende interventies, afhankelijk van de behoefte van de cliënt.
Complex trauma ontstaat juist door meervoudige of langdurige traumatische ervaringen, bijvoorbeeld bij herhaald seksueel misbruik, langdurig huiselijk geweld of een periode van emotionele verwaarlozing. In deze gevallen zijn de pijnlijke herinneringen vaak minder duidelijk afgebakend, maar kunnen ze op verschillende manieren het dagelijks leven beïnvloeden. Mensen met complex trauma ervaren vaak een negatief zelfbeeld, concentratieproblemen, gevoelens van hulpeloosheid en andere klachten die hun functioneren belemmeren. Het verwerken van trauma’s die zich over een langere periode hebben voorgedaan, vraagt doorgaans meer tijd en intensieve therapie vanwege ernstigere klachten.
Beide vormen van trauma kunnen leiden tot posttraumatische stressstoornis (PTSS) en andere psychische problemen. Het verwerken van een traumatische ervaring vraagt tijd en de juiste hulp. Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een populaire therapie voor de behandeling van trauma en helpt om negatieve gedachten en patronen die zijn ontstaan na een traumatische gebeurtenis te doorbreken. Narratieve Exposure Therapie (NET) wordt vooral ingezet bij meervoudige trauma’s om gebeurtenissen te integreren in het levensverhaal. Exposure therapy helpt door gedachten en herinneringen in de context van je hele leven te plaatsen, zodat je het trauma beter kunt verwerken. EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) is een veelgebruikte en effectieve methode; bij een EMDR behandeling helpt de psycholoog je om de herinnering aan het trauma te verwerken en de emotionele lading te verminderen. Tijdens een EMDR therapie haal wordt gebruikgemaakt van technieken zoals het volgen van de ogen, het visualiseren van beelden of het laten trillen van de rechterhand om het werkgeheugen af te leiden en zo de emotionele lading van een vervelende herinnering te verlagen.
Het is belangrijk te beseffen dat iedereen op zijn eigen manier reageert op een ingrijpende gebeurtenis. Of het nu gaat om een enkelvoudig trauma of complex trauma, professionele traumabehandeling kan helpen om nare herinneringen te verwerken en de gevolgen van het trauma te verminderen. Het doel is dat het trauma goed verwerkt wordt, zodat je kunt herstellen en in veel gevallen zelfs het trauma genezen mogelijk is. Bij de behandeling is het belangrijk dat de psycholoog een goed beeld heeft van de klachten en de persoonlijke situatie van de cliënt. Heb je last van symptomen zoals intense angst, posttraumatische stress, een negatief zelfbeeld of moeite met het dagelijks leven? Aarzel dan niet om hulp te zoeken bij een psycholoog. De kosten van traumabehandeling worden vaak vergoed door zorgverzekeraars met een verwijsbrief van de huisarts. Probeer daarnaast weer een zo normaal mogelijk leven te leiden om de gebeurtenis een plek te geven. Met de juiste ondersteuning kun je werken aan herstel en het trauma verwerken.
Fases van traumaverwerking
Traumaverwerking verloopt meestal in drie belangrijke fases, die samen helpen om een ingrijpende gebeurtenis, zoals een traumatische gebeurtenis of schokkende gebeurtenis, te verwerken en de emotionele lading te verminderen. Het uiteindelijke doel is dat het trauma verwerkt wordt, zodat nare herinneringen en gevoelens niet langer het dagelijks leven beheersen.
De eerste fase draait om het erkennen en accepteren van de traumatische ervaring. Dit kan lastig zijn, zeker als het gaat om een heftige gebeurtenis zoals seksueel misbruik, een auto ongeluk of een andere eenmalige gebeurtenis met grote gevolgen. In deze fase is het belangrijk om stil te staan bij wat er is gebeurd en ruimte te geven aan de gevoelens en emoties die daarbij horen. Het erkennen van het trauma vormt de basis voor verdere verwerking.
In de tweede fase staat het verwerken van de emotionele lading centraal. Verschillende therapieën, zoals cognitieve gedragstherapie, exposure therapie, EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) en narratieve exposure therapie, kunnen hierbij helpen. Deze methodes zijn gericht op het verminderen van angst, stress en pijnlijke herinneringen die zijn ontstaan na de traumatische gebeurtenis. Door onder begeleiding van een psycholoog te werken aan het verwerken van deze gevoelens, wordt het mogelijk om de impact van het trauma stap voor stap te verkleinen.
De derde fase is het integreren van de verwerkte traumatische ervaring in het dagelijks leven. Dit betekent dat je leert omgaan met de herinneringen en gevoelens, zodat ze niet langer je functioneren belemmeren. Zeker bij meervoudig trauma of complex trauma, zoals langdurige mishandeling of seksueel misbruik, kan deze fase meer tijd en ondersteuning vragen. Het ontwikkelen van een positiever zelfbeeld en het hervinden van vertrouwen in jezelf en anderen zijn hierbij belangrijke doelen.
Iedereen verwerkt een ingrijpende gebeurtenis op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Soms kan een enkelvoudig trauma sneller verwerkt worden dan een complex trauma, maar in alle gevallen is het belangrijk om de juiste hulp te zoeken. Een psycholoog met ervaring in traumabehandeling kan samen met jou een passend behandeltraject opstellen. Met professionele begeleiding en de juiste therapie is het mogelijk om het trauma te verwerken en weer grip te krijgen op je leven.
Behandeling trauma met EMDR therapie
Een trauma is goed te behandelen, bijvoorbeeld met EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). Soms is het mogelijk om een specifieke traumatische gebeurtenis in één sessie te verwerken, afhankelijk van de focus en situatie van de cliënt. Door middel van oogbewegingen ben je tegelijkertijd bezig met het heden en het verleden. Tijdens EMDR-therapie wordt gebruikgemaakt van afleiding, bijvoorbeeld door met je ogen een lichtje of de vingers van de therapeut te volgen, terwijl je pijnlijke herinneringen ophaalt. Dit helpt om de aandacht tijdelijk weg te nemen van negatieve gedachten en gevoelens. En dat blijkt een erg succesvolle techniek om vastgelopen verwerking van traumatische ervaringen weer op gang te helpen. Zonder uitgebreide gesprekken en in relatief korte tijd. Na een intense eerste sessie werken we met positieve stappen weg van het traumatische moment. Traumaverwerkingstechnieken kunnen onder andere EMDR, cognitieve gedragstherapie en de MatriXmethode omvatten.
Lees ook onze Trauma behandeling pagina, als je aanvullende informatie wilt over hoe we je trauma klachten kunnen behandelen.
Veelgestelde vragen over traumaverwerking
Wat is traumaverwerking en waarom is het belangrijk?
Traumaverwerking is het proces waarbij je leert omgaan met en herstellen van de gevolgen van een ingrijpende gebeurtenis. Het is belangrijk om het trauma verwerkt te krijgen, zodat nare herinneringen en emoties niet langer je dagelijks leven beheersen.
Wat is het verschil tussen een enkelvoudig trauma, meervoudig trauma en complex trauma?
Een enkelvoudig trauma ontstaat na één specifieke ingrijpende gebeurtenis, zoals een auto ongeluk. Meervoudig trauma betreft meerdere traumatische ervaringen over een langere periode, terwijl complex trauma vaak langdurige en herhaalde traumatische situaties omvat, zoals langdurig seksueel misbruik of mishandeling.
Welke therapieën zijn effectief bij traumaverwerking?
Er zijn verschillende therapieën die kunnen helpen bij traumaverwerking, waaronder cognitieve gedragstherapie, narratieve exposure therapie, exposure therapie en EMDR therapie (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). Deze therapieën richten zich op het verminderen van de emotionele lading en het verwerken van pijnlijke herinneringen.
Wat houdt EMDR therapie precies in?
EMDR therapie, oftewel Eye Movement Desensitization and Reprocessing, is een behandelmethode waarbij je tijdens het ophalen van traumatische herinneringen je ogen volgt of bijvoorbeeld je rechterhand laat trillen. Dit helpt het werkgeheugen af te leiden en vermindert zo de emotionele impact van de herinnering.
Hoe verloopt de eerste fase van traumaverwerking?
In de eerste fase van traumaverwerking staat het erkennen en accepteren van het trauma centraal. Het is de basis om vervolgens met de juiste hulp de emotionele lading te verwerken en het trauma stap voor stap te verwerken.
Zijn er ook andere vormen van traumabehandeling naast EMDR en cognitieve gedragstherapie?
Ja, naast EMDR behandeling en cognitieve gedragstherapie zijn er ook andere vormen zoals narratieve exposure therapie, exposure therapie en diverse aanvullende interventies die kunnen worden ingezet, afhankelijk van de behoeften van de cliënt.
Hoe weet ik of ik de juiste hulp krijg bij mijn trauma?
De juiste hulp is afgestemd op jouw persoonlijke situatie en klachten. Een ervaren psycholoog zal samen met jou bepalen welke therapie of combinatie van therapieën het beste past om jouw trauma verwerkt te krijgen.
Contact psycholoog in Amsterdam
Herken je jouw klachten en heb je behoefte aan hulp of heb je gewoon een vraag over de behandeling van je trauma? Bel dan voor een afspraak of stuur een bericht naar Psychologen Amsterdam.
